Marmaris’te iki yıl önce çıkan büyük yangında yolda mahsur kalmamak için Knidos turumuzu planladığımızdan erken kesip evimize dönmüştük. Her zaman ziyaret edemeyeceğimiz kadar uzaklıktaki bu antik yerleşim için normalden biraz daha detaylı araştırma yaparken, Knidos ve karşısındaki Kos, İstanköy Adası’nda Emeviler döneminden günümüze ulaşan kitabeler hakkında Graffiti Arabes de Cnide et de Kos isimli bir makaleye denk gelmiştim ve oldukça ilgimi çekmişti.

Geçtiğimiz yılın bahar aylarında Knidos’ta yeni kitabeler bulunduğuna dair haberlerin yayımlanması beni hem heyecanlandırmış hem de benzer tarihlerde okuduğum, koruma üzerine hazırlanmış bir rapor nedeniyle biraz germişti. Bu yaz, sabah erkenden yola çıkarak Yazı’dan Knidos’a ulaşan dar araç yollarını kullandım; bazı bölümlerde ise antik kalıntılar eşliğinde Karia Yolu’ndan yürüyerek Knidos’a ulaştım.

Tüm heyecanımı bir anda yok eden görüntü ise burada gördüğünüz devasa boşluktu. Kitabelerin birçoğunun bulunduğu B Kilisesi’nin üst tarafı ve maalesef kilisenin de içinde bulunduğu alan da buradan farksızdı. Biraz dinlenip Knidos’tan ayrıldım. Kitabelerin bozunma faktörleri üzerine yapılmış bir çalışmanın ardından koruma ve restorasyon çalışmalarının başlatılması muhtemeldi; ancak bu denli hiçbir şeyle karşılaşmamayı beklemiyordum. Liman tarafında karşılaştığım bir çalışan, bulunan kitabelerin tamamının Arkeoloji Müzesi’ne gönderildiğini söyledi. Birçok bölümü zaten sergi alanına dönüşmüş antik kentin bir terası daha kocaman bir boşluk bırakılarak Muğla’ya götürülmüşse, ben Knidos’a neden geldim?

Kaynak: (1) Collège de France – CNRS Centre de Recherche D’Histoire et Civilisation de Byzance – Travaux et mémoires 17 – Editör Constantin Zuckerman – 2013 (2) Knidos B Kilisesi’nde Bulunan Emeviler Dönemi Kitabeleri ile Liman Caddesi’nde Bulunan Heroon Yapısının Tahribatsız Yöntemlerle Analizi – 41. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumu – Mehmet Bahadır TOSUNLAR, İbrahim KARAOĞLAN, Eylem AYDOĞDU, Kadriye Merve SELEK – 2019