İzmir-Çanakkale karayolu üzerinde kuzeye doğru giderken Güzelhisar Çayı’nı geçip soldaki toprak yola girdiğimizde, birbirine yakın iki tepenin üzerinde, günümüze ulaşan kalıntılarıyla Myrina’yı görürüz. Antik adıyla Pythikos Çayı’nın denize döküldüğü noktada kurulan ve Aiol kentleri arasında iyi bir limana sahip olan yerleşim, güneyinde Kyme, kuzeyinde ise Gryneion ile komşu konumdadır.

MS 17 yılında Ege Denizi’nde meydana gelen büyük depremde hasar gören kent, Roma İmparatoru Tiberius’un yardımlarıyla yeniden inşa edilmiş, imparatora şükranlarını göstermek amacıyla bir süre Sebastapolis adıyla anılmıştır. İkinci bir depremde yeniden hasar gören kent, tekrar onarılmış olsa da zaman içerisinde eski önemini yitirerek Ephesus’a bağlı bir piskoposluk merkezi hâline gelmiştir.

Günümüzde henüz sistemli bir kazı çalışması yapılmadığı için definecilerin yağmasından nasibini alan yerleşime geldiğinizde gözünüze ilk çarpan, Birki Tepe’nin yamacında yer alan Bizans Dönemi’ne ait büyük duvar kalıntısıdır. Kentin akropolünün de aynı tepe üzerinde bulunduğu düşünülmektedir.

Kısıtlı kurtarma kazıları sonucunda ortaya çıkarılmış temel kalıntıları ve çevredeki çok sayıdaki kaçak kazı çukuru, yerleşimin farklı noktalarında görülebilmektedir. Seramik parçalarına da rastlanan alanda, mevsime bağlı olarak bitki örtüsünün izin verdiği ölçüde tiyatronun izleri seçilebilir. Aynı yamaçtaki tarlalar yeni sürülmüşse, toprak üzerinde boyalı seramik parçalarına rastlamak da mümkündür.

Öteki Tepe tarafında sahile indiğinizde, su seviyesinin yüksek olmadığı dönemlerde antik iskelenin kalıntılarını daha ayrıntılı biçimde görebilirsiniz. Ayrıca mevcut yerleşimin dışında, karayolunda Çanakkale istikametinde ilerlediğinizde sağ tarafta, küçük bir tepenin üzerinde Myrina’nın en belirgin nekropol kalıntılarından biri bulunur. Bkz.: Myrina, Tümülüs Kalıntısı

Bazı kaynaklarda Kalabaksaray adıyla da geçen Myrina’daki ilk kazılar, 1880 yılında Fransız arkeologlar tarafından başlatılmıştır. Bu kazılarda ortaya çıkarılan Helenistik Dönem’e ait binden fazla pişmiş toprak heykelcik, günümüzde Louvre, İstanbul ve İzmir arkeoloji müzelerinin koleksiyonlarında bulunmakta.

Kaynak: Myrina ve Gryneion Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Belgeler ve Yeni Araştırmalar – Murat Çekilmez, Emel Dereboylu Poulain – 2017