Küçükkale (I)

Perşembe, Aralık 14, 2023

Bayraklı yamaçlarında dolaşırken hazırladığım rotalarda karşıma çıkan Küçükkale Tepesi ile Smyrna çevresindeki kale yerleşimlerinde bahsi geçen Küçük Kale kısa bir süre kafamı karıştırmıştı. Büyükkale ile Çobanpınarı arasında, şimdilerde Bayraklı Toki 7. Etap inşaatları güneybatısında kalan ve 1:25.000’lik eski topografik haritalarda Küçükkale olarak geçen bu tepede yer alan yerleşim izleriyle, kitaplarda karşıma çıkan Tantalos mezarının yakınlarında, yamaçtaki gecekonduların altında kaldığı ifade edilen Küçük Kale’yi bir araya getirememiştim. Çok muhtemel ikisi farklı noktalardı ancak Küçük Kale hakkında da erişebildiğim detaylı bir bilgi de olmadığı için benim için burası bir süre belirsiz kalmıştı. Kasım ayında bambaşka bir arkeoloji konusunun ele alındığı bir söyleşide Bayraklı gecekonduların altında kaldığı söylenen Küçük Kale ile, tepe olan Küçükkale bir arada geçince, merakımın cevabını aldım.

“Sivrilmiş bir kayayı içine almış (Trapezoid) şeklinde bir ihata duvarı mevcuttur. Burasının inşa tarzı arazinin şekline göre nazarı dikkata alınmıştır ve kayalık yerden mümkün mertebe istifade edilmiştir. Binanın şekli ve inşa tarzı büyük kaleye tevafuk eylemektedir. Şu halde bu da aynı tarihlerde yapılmıştır. Vaktın darlığına binaen küçük kalenin teferruatı tesbit edilememiştir. Küçük kale, büyük kale ile ayni tarihlerde inşa olunduğuna nazaran burasının yalnız harp esnasında askerler tarafından meşgul olduğu tahmin ediliyor. Çünkü bu kale dağ eteğinde bulunduğu için, şarktan şehre doğru giden yola nazır olduğu gibi büyük kaleye giden vadiye de hakim vaziyette bulunuyordu. Her iki kalenin vaziyetleri bize burasının bir nevi surlarla muhat pek geniş bir müstahkem mevki olduğunu ve şimdi Turan ve Bornova denilen noktaları da ihtiva ettiğini gösteriyor.” Helene Miltner ve Yohannes Böhlau’nun, Küçük Kale hakkındaki notlarına istinaden şimdilerde izlerine erişilmesi gerçekten zor gözüküyor.

Kaynak: Eski İzmir (Navluhon ve Tantalis) ve Larisa Şehirleri Harabeleri – Prof. Helene Miltner ve Prof. Dr. Yohannes Böhlau – 1934

Yorum Ekle