Basmane’de Anafartalar ve Gaziler caddelerinin kesişiminde yer alan Yeni Sadık Bey Oteli, İzmir’de konuttan otele dönüşen yapıların erken ve dikkat çekici örneklerinden biri. 19. yüzyılın ikinci yarısında ticari işlerini Uşak’tan İzmir’e taşıyan Uşakizade ailesinin satın alıp kullanmaya başladığı yapı; aynı zamanda Halit Ziya Uşaklıgil’in hayatının bir bölümünün geçtiği, Atatürk’ün eşi Latife Hanım’ın doğduğu ve çocukluk yıllarını yaşadığı köşk. Uşakizade ailesinin daha sonra Göztepe’deki köşklerine taşınmasıyla yapı zaman içinde farklı işlevler üstlenmiş; kısa bir süre postane olarak kullanıldıktan sonra 1913 yılında Elmaszade Emin Bey tarafından otele dönüştürülerek “Uşakizade Sadık Bey Oteli” adıyla hizmet vermeye başlamış.

Sadık Bey Oteli, İzmir’in Anadolu’ya açılan ulaşım noktalarından biri olan Basmane Garı çevresinde ortaya çıkan erken dönem otellerinden biri. O dönem bölgede çok sayıda büyük konak, konaklama ihtiyacını karşılamak amacıyla otele dönüştürülmüş. 1920’li yıllarda bu yapı da iki ayrı işletme halinde faaliyet göstermiş. Ali Saim ve Ahmet Bey’lerin işlettiği, Büyük Sadık Bey Oteli ile Abdi Efendi’nin yönettiği Küçük Sadık Bey Oteli bir süre sonra birleşerek 1930’lu yıllarda yirmi üç odalı tek bir otel olarak faaliyet göstermeye devam etmiş. Zaman içerisinde yapılan genişletmelerle otelin kapasitesi kırk dört oda ve yaklaşık seksen yatak seviyesine çıkarılmış.

Bu yenilemelerin ardından yapı, Yeni Sadık Bey Oteli adıyla anılmaya başlanmış. Yapının iç mimarisi de bu dönüşüm sürecinin izlerini açık biçimde taşıyor. Basmane Meydanı’na bakan üç katlı bölüm, sonradan eklenmiş daha modern bir cephe düzenine sahip. Buna karşılık Oteller Sokağı’na bakan iki katlı eski bölüm, konut karakterini büyük ölçüde koruyor. Yeni Sadık Bey Oteli, İzmir’de konaklama kültürünün modernleşme sürecini ve konuttan otele dönüşen yapıların mimari evrimini gösteren önemli bir tanık olarak varlığını sürdürüyor.

Uzun zamandır belgelemeyi düşündüğüm Yeni Sadık Bey Oteli’ni, geçmişte ajans muhabiri olan iş arkadaşım Ceren Atmaca Özden’in girişimleri sayesinde geçtiğimiz günlerde ayrıntılı biçimde ziyaret etme fırsatı bulduk. Bu vesileyle kendisine çok teşekkür ediyorum.

Kaynak: İzmir Oteller Tarihi – Emel KAYIN – 2000 – VisitIzmir / Destinasyon 14840